Kiếm tiền chính đáng là mục đích của nhiều người, nhưng công việc mà họ làm tưởng chừng như lý tưởng đó có thật sự như những lời giới thiệu, những lời hứu hẹn? Những người mong muốn có thể kiếm tiền qua mạng cũng thế, họ muốn tìm được một công việc phù hợp với thời gian của bản thân cũng như có mức thu nhập xứng đáng với công sức bỏ ra, thậm chí làm giàu. Có nhiều công việc được rao trên mạng xã hội, trang tuyển nhân viên, tìm việc làm như Click liên kết nhận tiền, Like Fanpage, đi treo Ban, Spam... Liệu chúng ta có thể làm giàu nhanh chóng như những gì người tuyển dụng cam kết? Liệu công việc chúng ta đang làm có phạm pháp, có thực sự ảnh hưởng đến sức khỏe hay không? Hãy cùng Tôi Học Luật tìm hiểu một nghề khá "hot" trên thị trường việc làm qua mạng hiện nay: nghề gõ thuê Captcha
Gõ Captcha - Phải chăng là nghề hái ra bạc?
Captcha là gì? Vai trò Captcha trong hoạt động quản lý, bảo vệ người dùng của nhà quản lý Internet.
Một Captcha (ˈkæptʃə, đọc giống như "capture") là một loại kiểm thử dạng hỏi đáp được dùng trong máy tính để xác định xem người dùng có phải là con người hay không. "Captcha" là chữ viết tắt của của "Completely Automated Public Turing test to tell Computers andHumans Apart" (Phép thử Turing công cộng hoàn toàn tự động để phân biệt máy tính với người), được trường Đại học Carnegie Mellon cố gắng đăng kí thương hiệu nhưng đã bị bác bỏ. Đây là một quá trình một máy tính (máy chủ) yêu cầu một người dùng hoàn tất một kiểm tra đơn giản mà máy tính có thể dễ dàng tạo ra và đánh giá, nhưng không thể tự giải nó được. Vì máy tính không thể giải quyết Captcha, bất kỳ người dùng nào nhập vào lời giải đúng sẽ được xem là con người.
Thuật ngữ Captcha được Luis von Ahn, Manuel Blum, Nicholas J. Hopper (tất cả đều thuộc Đại học Carnegie Mellon), và John Langford (khi đó thuộc IBM) đặt ra vào năm 2000. Một loại CAPTCHA phổ biến yêu cầu người dùng phải nhập các chữ cái trong một tấm hình méo mó, đôi khi cùng với một dãy số hoặc chữ lờ mờ xuất hiện trên màn hình.
Một đoạn Captcha đơn giản
Một Captcha đôi khi được mô tả như một phép thử Turing ngược, vì nó được một máy tạo ra và nhắm vào con người, ngược lại với phép thử Turing chuẩn do con người tạo ra và nhắm vào máy.
Một hệ thống Captcha là một dạng thử thách mới được tạo ra tự động trong đó các máy tính hiện nay không thể giải được một cách chính xác; đa số con người có thể giải được và không phụ thuộc vào loại Captcha đó có mới lạ đối với kẻ tấn công hay không. Mặc dù một hộp kiểm "nhấn vào đây nếu bạn không phải là máy" có thể được dùng để phân biệt giữa người với máy tính, nhưng nó không phảiCaptchavì nó phụ thuộc vào sự thật là kẻ tấn công không phải mất quá nhiều công sức để phá biểu mẫu kiểu đó.
Captcha được dùng để ngăn chặn phần mềm tự động thực hiện những tác vụ có thể làm giảm đi chất lượng dịch vụ của một hệ thống có sẵn, có thể bằng cách lạm dụng hoặc làm hao tổn tài nguyên. Captcha có thể được dùng để bảo vệ hệ thống chống lại spam e-mail, như các dịch vụ của Google, Micro-soft, Yahoo!, Facebook... Captcha cũng được dùng nhiều trong việc ngăn chặn đăng bài tự động trong blog hoặc diễn đàn, có thể với mục đích quảng cáo thương mại, quấy rối, phá hoại, phát tán virut, đánh cắp thông tin tài khoản... Captcha cũng có chức năng quan trọng trong hạn chế quá tải, vì việc sử dụng tự động một dịch vụ là điều mong muốn cho đến khi cách dùng đó bắt đầu vượt quá giới hạn, và làm tổn hại đến những người dùng là con người. Trong trường hợp đó, một Captcha có thể thực thi quy định sử dụng tự động do người quản trị đặt ra khi giá trị đo lường mức sử dụng vượt quá một ngưỡng cho trước. Hệ thống xếp hạng bài viết được nhiều trang web tin tức sử dùng cũng là một ví dụ về cơ chế trực tuyến chống lại sự tính toán của phần mềm tự động.
Sự ra và phát triển của Captcha
Sự khó khăn tiềm tàng trong việc phân biệt giữa người và máy tính mạo danh con người đã được đề ra từ những năm 1950, khi Alan Turing mô tả phép thử Turing mà ngày nay đã trở nên rất nổi tiếng của ông. Cuộc bàn luận đầu tiên về các thử nghiệm tự động để phân biệt con người với máy tính với mục đích kiểm soát sự truy cập các dịch vụ web xuất hiện trong bản thảo năm 1996 của Moni Naor từ Viện Khoa học Weizman, có tên "Lĩnh vực xác minh con người, hay Sự định danh thông qua Phép thử Turing" Naor, Moni (1996).
Những Captcha nguyên thủy có lẽ được phát triển vào năm 1997 tại Alta Vísta, do Andrei Broder và đồng nghiệp của ông sáng tạo để ngăn ngừa bot thêm URL vào bộ máy tìm kiếm của họ của họ. Để khiến cho hình ảnh chống lại được OCR (Nhận dạng ký tự quang học), nhóm đã mô phỏng những tình huống mà những cuốn hướng dẫn bộ quét cho rằng sẽ dẫn đến kết OCR sai. Vào năm 2000, von Ahn và Blum đã phát triển và công khai khái niệm Captcha bao gồm bất kỳ chương trình nào có thể phân biệt con người với máy tính. Họ đã sáng chế ra nhiều mẫu Captcha gồm có những Captcha đầu tiên được sử dụng rộng rãi, và cũng chính là những loại được Yahoo sử dụng.
Những Captcha nguyên thủy có lẽ được phát triển vào năm 1997 tại Alta Vísta, do Andrei Broder và đồng nghiệp của ông sáng tạo để ngăn ngừa bot thêm URL vào bộ máy tìm kiếm của họ của họ. Để khiến cho hình ảnh chống lại được OCR (Nhận dạng ký tự quang học), nhóm đã mô phỏng những tình huống mà những cuốn hướng dẫn bộ quét cho rằng sẽ dẫn đến kết OCR sai. Vào năm 2000, von Ahn và Blum đã phát triển và công khai khái niệm Captcha bao gồm bất kỳ chương trình nào có thể phân biệt con người với máy tính. Họ đã sáng chế ra nhiều mẫu Captcha gồm có những Captcha đầu tiên được sử dụng rộng rãi, và cũng chính là những loại được Yahoo sử dụng.
Thuật ngữ Captcha có thể rất lạ lẫm với nhiều người, nhưng đa số người dùng Internet đã quen với việc phải nhập mã xác nhận khi đăng ký tài khoản tại các web mail, forum hay thậm chí trước khi gửi comment trên các dịch vụ blog. Khi nhập mã xác nhận thành công để hoàn tất tiến trình đăng ký hay gửi comment, chính là bạn đã giải xong phép thử Captcha - bài test mà máy tính có thể tạo ra nhưng không thể tự giải được, vì máy tính không thể giải được nên bất kỳ người dùng nào nhập đúng lời giải sẽ được xem là con người thật sự.
Các Captcha phổ biến nhất thường có dạng những bức ảnh méo mó chứa các ký tự bị mờ hay đan xen nhau, như thường thấy ở trang đăng ký các website, forum. Người dùng sẽ phải nhập những ký tự chứa trong những bức ảnh này để giải Captcha
Một số kiểu captcha trren website, forum, blog
Một Captcha tiêu chuẩn ngày nay có dạng như hình dưới đây, với các tùy chọn cho phép thay đổi ảnh nếu bạn không đọc được, hoặc cơ chế đọc từ cần nhập dành cho những người khiếm thị.
Captcha tiêu chuẩn
Ngoài ra, còn một số kiểu Captcha đặc thù như bắt buộc người dùng phải trả lời câu hỏi, giải 1 phép toán. Những kiểu Captcha này ít được dùng đến nên Hacker không thuê bạn gõ loại này.
Với cơ chế bảo vệ của Captcha, các chương trình spam sẽ bị vô hiệu hóa vì mỗi lần muốn gửi một truy vấn về máy chủ đều phải giải một Captcha khác nhau. Đây chính là lý do Captcha được xem như khắc tinh của các Spammer, Hacker
Captcha chỉ mới có lịch sử hơn 15 năm, nhưng những ứng dụng của nó trong việc ngăn chặn spam bot và các chương trình tự động thì không thể phủ nhận. Captcha hơn thế nữa, còn là câu trả lời hoàn hảo cho câu hỏi làm sao để phân biệt giữa người và máy tính - câu hỏi mà dường như câu trả lời ngày càng khó tìm với sự phát triển vượt của trí tuệ nhân tạo (AI) hiện nay.
Cái nhìn toàn diện về nghề gõ thuê Captcha.
Nghề gõ thuê Captcha là gì?
Như đã nêu ở trên, Captcha giúp phân biệt đối tượng đang truy cập là người hay máy, là công cụ rất hiệu quả trong ngăn chặn hành vi lập tài khoản diễn đàn, website, e-mail số lượng lớn nhờ các chương trình tự động. Ngoài ra, Captcha còn giúp ngăn chặn hành vi gửi e-mail, comment hành loạt. Để vượt qua rào chắn này (tính năng của Captcha), Hacker buộc phải nhờ tới đội ngũ những người gõ thuê Captcha để xác nhận việc lập tài khoản, gửi mail, comment; đẩy nhanh quá trình đăng kí, gửi email, spam hàng loạt. Chính từ đó, nghề gõ thuê Captcha ra đời. Chúng ta cứ hiểu đơn giản thế này, 1 nhóm Hacker muốn gửi 1 e-mail chứa mã độc, sâu máy tính... với mục đích ăn cắp thông tin của người dùng đến 1 triệu địa chỉ e-mail, chúng sẽ phải đối mặt với 1 triệu mã Captcha (hoặc hơn nếu gõ sai). bản thân nhóm Hacker này không thể đủ sức gõ số mã đó được, vì vậy buộc chúng phải bỏ tiền ra thuê người khác.
Đặc thù của nghề gõ thuê captcha?
Thứ nhất, yêu cầu bạn phải có máy tính kết nối Internet, đường truyền mạng ổn định bởi lẽ các mã Captcha có thể gửi về cho người nhận gõ thuê bất cứ lúc nào theo thời gian hoạt động của Hacker và yêu cấu trả kết quả về máy chủ trong thời gian nhất định. Thông thường, vì lệch múi giờ nên ở Việt Nam, ban ngày các mã gửi về ít, ban đêm nhiều hơn và đặc biệt là thời gian về khuya và gần sáng (thời gian này được coi là "thời điểm vàng" của dân gõ thuê Captcha)
Muốn có tiền phải chịu khó thức khuya!
Thứ hai, nghề gõ thuê Captcha không yêu cầu nhiều về trình độ, chỉ cần bạn nhanh tay nhanh mắt và có khả năng đọc được các loại mã Captcha. Một điểm hấp dẫn khác là nghề này không cần thử việc, nhận là làm luôn và được các "ông chủ, nhóm trưởng" cam kết sẽ thanh toán khi đạt được một định mức (thường vào khoảng 2.5 USD).
Thứ ba, vì làm việc thông qua internet và phục vụ cho các chương trình tự động của Hackker nên khi làm việc, máy tính của bạn bắt buộc phải cài 1 chương trình riêng do Hacker cung cấp.
Giao diện của một phần mềm gõ Captcha
Thứ tư, về thanh toán, các chủ thuê gõ hầu hết là các nhóm Hacker nước ngoài nên họ chỉ chấp nhận thanh toán qua các kênh quốc tế như Paypal, Visa, Credit... Các khoản chi phí khác như phí chuyển khoản, phí chuyển tiền về Việt Nam, phí rút tiền ở các ngân hàng... người gõ thuê phải tự chịu và không được khấu trừ trong tiền công
Thứ năm, về hình thức làm việc, hiện nay ở Việt Nam có 2 hình thức gõ thuê Captcha, đó là hành nghề tự do – tức là làm trực tiếp cho website của nước ngoài hoặc tham gia vào Team (nhóm) nào đó do người trong nước đứng đầu. Kiểu làm thứ hai được chọn nhiều hơn vì thuận lợi cho việc nhận tiền công”.
Liệu gõ Captcha có làm giàu nhanh chóng?
Mức tiền công mà các chủ thuê gõ đưa ra thường giao động từ 0.8 đến 1,5 USD cho 1000 mã Captcha gõ đúng. Mới nghe có vẻ hấp dẫn nhưng thực ra, không dễ để "nuốt trôi" toàn bộ số tiền đó. Thông thường, mỗi đoạn Captcha thường có 1 đến 2 từ với trên 7 ký tự. Hiện nay với công nghệ Captcha mới và reCaptcha phát triển, các đoạn mã đa số có 2 từ và nhiều trường hợp là các từ vô nghĩa. Thêm vào đó là độ ngoằn ngoèo, ẩn hiện của Captcha ngày càng "quái' nên không dễ để bạn có thể nhanh chóng hoàn thành đúng đoạn mã cần gõ, và chỉ cần sai 1 ký tự, công sức bạn bỏ ra coi như đổ xuống sông xuống biển.
Theo thống kê, với những người mới vào nghề, tốc độ gõ thường ở mức 10 giây/mã hoặc hơn; đối với những người đã quen nghề, họ có thể rút ngắn xuống còn 5 giây và thậm chí đối với các sư phụ trong nghề, tốc độ có thể là 2-3 giây/mã. Cứ cho các bạn gõ với tốc độ 5giây/mã đi, trong 1 giờ các bạn cũng chỉ có thể gõ được 750 mã (nếu không trừ đi số mã gõ sai). Với mức giá trung bình với 1000 mã các bạn được trả 1.5 đô (tỉ giá ngân hàng khoảng 30000 VNĐ) nhiều người ngay lập tức sẽ quy đổi ngay 30000 với 1.5 h làm việc. Nhưng cá bạn chưa tính đến số mã gõ sai, tiền mạng, tiền điện, chi phí chuyển khoản, chi phí rút tiền ở ngân hàng hay sao? Tiền công sau khi trừ đi cá khoản chi phí đó cũng chẳng đáng là bao, thậm chí thấp hơn so với các nghề khác.
Gõ Captcha - Không dễ kiếm tiền như bạn tưởng!
Các site thuê gõ thường đưa ra mức lương cao (3 đến 10 triệu/tháng) với các điều kiện làm việc hết sức lý tưởng (làm ở nhà, vào thời gian rảnh rỗi) để hấp dẫn các bạn không tỉnh táo, muốn kiếm tiền nhanh. Vậy câu hỏi đặt ra là tại sao nghề "ngon ăn" như vậy họ lại đem đi "share" cho mọi người, đơn giản là khi bạn đã vào làm, các điều kiện làm việc sẽ tự nhiên "phát sinh" như gọi làm giờ nào thì phải làm giờ đó, phải gõ đủ một lượng mã trong một thời gian nhất định. Với những ai không hoàn thành được chỉ tiêu số mã mà trưởng nhóm, người thuê đưa ra hoặc bỏ nghề giữ chừng, công sức của bạn sẽ cho không người khác (ở đây là các chủ site thuê bạn), thực tế là rất ít người bàm trụ được với nghề. Chính vì vậy họ (chủ site) mong muốn lôi kéo được càng nhiều người tham gia (thành viên) càng tốt.
Gõ thuê Captcha có phạm pháp hay không?
Hiện tại pháp luật Việt Nam chưa có đủ khung pháp lý điều chỉnh hành vi thuê/gõ thuê Captcha cũng như kiếm tiền qua mạng (Make Money Online - MMO) vì vậy, nghề gõ Captcha hiện tại là KHÔNG phạm pháp. Tâm lý chung của mọi người là chúng ta làm những việc mà pháp luật không cấm. Nhưng tại sao rõ ràng việc gõ Captcha thuê là tiếp tay cho Hacker, tội phạm Spam, lừa đảo mà việc thuê/gõ thuê Captcha lại không phạm pháp? Phải chăng vì pháp luật Việt Nam không thể quản lý lĩnh vực này? Đúng, hoạt động của tội phạm diễn ra ở nước ngoài, do người nước ngoài thực hiện; môi trường của tội phạm là môi trường đặc thù (Internet) nên dễ hiểu pháp luật nước ta rất khó điều chỉnh vấn đề này.
Những nguy hại từ nghề gõ thuê Captcha.
Vì đặc thù công việc gõ Captcha yêu cầu thời gian Online nhiều, phải gõ nhanh và chính xác nên những hệ quả xấu về sức khỏe là không thể tránh khỏi. Việc chúng ta phải ngồi lý với thời gian dài, mất phải tập trung cao độ vào màn hình máy tính nên tất yếu các bệnh lý về cột sống, mắt, thần kinh..sẽ phát sinh, thậm chí là nghiêm trọng. Tiền làm được từ gõ Captcha chưa chắc đã đủ tiền điều trị, bù đắp vào việc sức khỏe bị hao tổn. Thêm vào đó, việc phải dùng phần mềm do hacker cung cấp để làm việc nên máy tính của chúng ta luôn tiềm ẩn nguy cơ trở thành máy botnet, zombie của các cuộc tấn công trên mạng; và một nguy cơ tiềm ẩn nữa mà chắc chắn không ai muốn, đó là vấn đề bảo mật thông tin cá nhân, thông tin tài khoản.
Tạm kết
Rất nhiều người đã thử, và không ít người đã phải từ bỏ giấc mộng kiếm tiền từ nghề gõ Captcha. Tuy nhiên vẫn còn đó nhiều bạn trẻ với khát khao kiếm tiền đúng đắn đã, sẽ và đang dấn thân vào nghề này. Tôi Học Luật mong muốn qua bài viết này, các bạn sẽ có cái nhìn đúng đắn hơn về nghề gõ Captcha, cũng như biết suy xét hơn thiệt trước khi tham gia vào một công việc nào đó.
